Odprawa celna w trybie art. 33a ustawy o VAT – na czym polega i kto może skorzystać?

Import towarów spoza Unii Europejskiej wiąże się nie tylko z organizacją transportu i odprawą celną, ale również z obowiązkiem rozliczenia należności celnych, w tym podatku VAT. W standardowym trybie podatek VAT należy zapłacić w momencie obejmowania towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. Dla wielu przedsiębiorców oznacza to konieczność zaangażowania niejednokrotnie znacznych środków finansowych, jeszcze zanim towar zostanie sprzedany lub wykorzystany w prowadzonej działalności.

Rozwiązaniem, które może znacząco poprawić płynność finansową importerów, jest możliwość skorzystania przy odprawie celnej z art. 33a ustawy o VAT. Procedura ta pozwala rozliczyć podatek  VAT z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej, zamiast opłacać go w momencie odprawy celnej.

To istotne ułatwienie finansowe dla firm sprowadzających towary spoza Unii Europejskiej, zwłaszcza te o wysokiej wartości, w tym m.in. stal, elektronika, urządzenia elektryczne, maszyny, środki transportu, ładunki ponadgabarytowe itp. Możliwość skorzystania z art. 33a ustawy o VAT wymaga jednak spełnienia określonych warunków formalnych.

Na czym polega odprawa celna w trybie art. 33a ustawy o VAT?

Art. 33a ustawy o VAT umożliwia podatnikowi, zarejestrowanemu jako czynny podatnik VAT, rozliczenie podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej. W praktyce oznacza to, że importer nie musi płacić VAT w momencie odprawy celnej.

Zamiast tego podatek VAT zostaje wykazany w deklaracji podatkowej składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów. Dzięki temu firma może znacząco zmniejszyć lub w ogóle uniknąć obciążenia finansowego na etapie dopuszczania towaru do obrotu.

Dla przedsiębiorców realizujących regularny import może to mieć olbrzymie znaczenie operacyjne. Środki, które w standardowym trybie musiałyby zostać przeznaczone na natychmiastową zapłatę VAT, mogą pozostać w firmie i zostać wykorzystane na bieżącą działalność.

Dlaczego art. 33a ustawy o VAT jest korzystny dla importerów?

Największą korzyścią wynikającą z zastosowania odprawy celnej w trybie art. 33a jest poprawa płynności finansowej. Importer nie musi płacić podatku VAT w momencie odprawy celnej, co może być szczególnie ważne przy dużych dostawach lub imporcie towarów o wysokiej wartości.

Rozwiązanie to może być korzystne zwłaszcza dla firm, które regularnie sprowadzają towary spoza Unii Europejskiej i chcą sprawniej zarządzać przepływami środków finansowych.

Podatek VAT w tym przypadku musi zostać prawidłowo wykazany i rozliczony w deklaracji podatkowej składanej za miesiąc, w którym powstał obowiązek podatkowy.Ten sposób rozliczenia podatku VAT z tytułu importu daje więc ogromne korzyści finansowe, ale wymaga też terminowości i spełnienia określonych wymogów urzędu celno-skarbowego.

Kto może skorzystać z art. 33a ustawy o VAT?

Z odprawy celnej w trybie art.33a mogą korzystać przedsiębiorcy, którzy spełniają warunki określone w ustawie o VAT. Podstawowym wymogiem jest posiadanie statusu czynnego podatnika VAT.

Importer nie może również posiadać zaległości wobec urzędu skarbowego ani ZUS,  przekraczających określone limity. Konieczne jest przedstawienie odpowiednich dokumentów potwierdzających brak zaległości oraz rejestrację jako podatnik VAT czynny. Zamiast zaświadczeń możliwe jest również złożenie oświadczenia o tej samej treści, które jest składane przez importera pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Zaświadczenia  lub oświadczenie należy przedstawić naczelnikowi urzędu celno-skarbowego, właściwemu miejscowo ze względu na siedzibę importera. Bez znaczenia jest w tej sytuacji miejsce realizowania odprawy celnej.

Jakie dokumenty umożliwiają stosowanie art. 33a ustawy o VAT przy odprawie celnej?

Aby przedsiębiorca mógł skorzystać z procedury odroczenia płatności podatku VAT w momencie importu, urząd celno-skarbowy powinien być w posiadaniu aktualnych dokumentów przedsiębiorcy, potwierdzających spełnienie określonych warunków formalnych, o których mowa w art.33a ustawy o VAT.

Dokumentami warunkującymi możliwość odprawy celnej w trybie art. 33a, są dokumenty potwierdzające brak zaległości we wpłatach należnych składek na ubezpieczenie społeczne oraz w opłacaniu podatków stanowiących dochód budżetu państwa, a także potwierdzenie zarejestrowania podatnika jako podatnik VAT czynny.

Dokumenty te muszą być aktualne, co zgodnie z art. 33a ustawy o VAT oznacza, że nie mogą być wydane wcześniej niż 6 miesięcy przed dokonaniem importu. W praktyce oznacza to, że importer powinien pilnować terminów ważności tych dokumentów. Przed ich wygaśnięciem konieczne jest złożenie aktualnych zaświadczeń lub oświadczeń, aby zachować ciągłość realizowania odpraw celnych w trybie art. 33a.

Art. 33a Ustawy o VAT a firmy zagraniczne

Z odpraw celnych w trybie art. 33a mogą korzystać również firmy zagraniczne, o ile spełniają warunki formalne. W tym przypadku konieczna jest też oczywiście rejestracja w systemie PUESC oraz posiadanie numeru EORI.

Jeżeli podmiot zagraniczny nie posiada siedziby na terytorium Polski, naczelnikiem urzędu celno-skarbowego właściwym do przedłożenia dokumentów potwierdzających spełnienie wymogów warunkujących realizację odpraw celnych w trybie art.33a, jest Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu. 

Warunki formalne są identyczne jak w przypadku firm polskich, jednak ich spełnienie, w przypadku firm zagranicznych, może wymagać dodatkowych czynności organizacyjnych. 

Zgłoszenie celne w trybie art. 33a ustawy o VAT a przedstawiciel celny

Jednym z warunków stosowania art. 33a ustawy o VAT jest dokonywanie zgłoszeń celnych przez przedstawiciela celnego. W tym przypadku przedstawicielstwo celne może mieć charakter bezpośredni lub pośredni w rozumieniu przepisów celnych, jednak obowiązek rozliczenia lub zapłaty kwoty podatku wraz z odsetkami ciąży solidarnie na podatniku oraz na działającym na jego rzecz przedstawicielu. 

Jeżeli zgłoszenie celne jest dokonywane przez przedstawiciela pośredniego, uprawnienie do rozliczenia podatku VAT w deklaracji podatkowej przysługuje podatnikowi, na rzecz którego składane jest zgłoszenie celne.

Warunek posiadania przedstawicielstwa celnego nie ma zastosowania w sytuacji, jeżeli podatnik posiada status upoważnionego przedsiębiorcy albo posiada pozwolenie na stosowanie określonych uproszczeń wynikających z unijnego kodeksu celnego. Jeżeli jednak importer korzysta w tym przypadku z bezpośredniego przedstawiciela celnego, to przedstawiciel ten nie występuje w charakterze dłużnika solidarnego w zakresie podatku VAT z tytułu importu.

Termin rozliczenia podatku VAT w trybie art. 33a

Podatnik korzystający z art. 33a powinien prawidłowo wykazać podatek VAT z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej. Jeżeli podatek nie zostanie rozliczony w całości lub w części, podatnik może dokonać korekty deklaracji.

Termin na korektę wynosi 4 miesiące, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów.

Niedotrzymanie terminu lub niepełne rozliczenie podatku może skutkować utratą prawa do rozliczenia VAT w deklaracji podatkowej dla danego zgłoszenia celnego.

Co grozi za nieprawidłowe rozliczenie podatku VAT z tytułu importu?

Dokonywanie odpraw celnych w trybie art. 33a ustawy o VAT jest korzystne, ale wiąże się z ogromną odpowiedzialnością ciążącą nie tylko na importerze, ale również na jego przedstawicielu celnym. Jeżeli podatnik nie rozliczy podatku VAT należnego z tytułu importu w całości lub w części w przewidzianym terminie, traci prawo do rozliczenia VAT w deklaracji podatkowej w odniesieniu do danego zgłoszenia celnego. W takiej sytuacji podatnik solidarnie ze swoim przedstawicielem celnym są zobowiązani do zapłaty kwoty podatku wraz z odsetkami właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.

Rola agencji celnej w odprawach celnych realizowanych w trybie art. 33a

Agencja celna, jako przedstawiciel celny, może realizować na rzecz importera zgłoszenia celne w trybie art. 33a i wspierać importera w prawidłowym realizowaniu całej procedury. Należy jednak pamiętać, że w tym przypadku agencja celna, co do zasady, występuje w charakterze dłużnika solidarnego w zakresie podatku VAT. Oznacza to, że w sytuacji niewłaściwego rozliczenia kwoty podatku VAT z tytułu importu i powstania nieprawidłowości skutkujących koniecznością jego zapłaty, agencja celna odpowiada na równi z importerem za jego uregulowanie. Istotnym jest więc, w tym przypadku, wypracowanie odpowiednich procedur i mechanizmów współpracy gwarantujących prawidłowy przebieg całego procesu.  

Art. 33a ustawy o VAT – podsumowanie

Art. 33a ustawy o VAT to rozwiązanie, które może znacząco uatrakcyjnić finansowo proces  rozliczania importu towarów spoza Unii Europejskiej. Pozwala ono wykazać podatek VAT z tytułu importu w deklaracji podatkowej, zamiast płacić go w momencie odprawy celnej. Dla przedsiębiorców oznacza to większą elastyczność i możliwość lepszego zarządzania płynnością finansową.

Procedura ta wymaga jednak spełnienia konkretnych warunków. Importer musi być czynnym podatnikiem VAT, posiadać aktualne dokumenty potwierdzające niezaleganie z opłatami i podatkami stanowiącymi dochód budżetu państwa oraz zadbać o prawidłowe i terminowe rozliczenie podatku.

Odroczenie płatności VAT nie zwalnia z odpowiedzialności i obowiązku jego właściwego rozliczenia. Błędy lub nieterminowe rozliczenie mogą skutkować obowiązkiem zapłaty podatku wraz z odsetkami.

Dlatego przed skorzystaniem z art. 33a warto odpowiednio przygotować dokumenty, ułożyć procesy i upewnić się, że wszystkie wymogi formalne zostały spełnione.